De laatste jaren zijn er vele tienduizenden starters die een eigen bedrijf willen beginnen. Ook zijn er vele ervaren managers die de stap naar een eigen bedrijf willen maken. Zij hebben allen een ding gemeen: hun doel is het verwezenlijken van een droom van een zelfstandig ondernemerschap. Die wens valt samen met de demografische trend van de vergrijzing die ertoe leidt dat de komende jaren een groot aantal bedrijven te koop aangeboden zal worden. Dat schept mogelijkheden voor managers met een ondernemersdroom maar ook voor ondernemers die willen groeien d.m.v. het overnemen van bestaande bedrijven.

De overname van een bedrijf is geen transactie ‘die je even doet’. Het is het sluitstuk van een soms langdurig proces waarin beslissingen worden gevraagd die in rechtstreekse relatie staan met wat de koper uiteindelijk wil bereiken. Dat einddoel moet helder zijn en steeds weer moet de haalbaarheid ervan worden getoetst.

Een einddoel kan soms ver uit beeld raken. Het kan zomaar gebeuren dat, op een zeker moment, de enige juiste beslissing is het proces te staken en de koopplannen uit te stellen, te wijzigen of er zelfs helemaal van af te zien. Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Het kopen van een bedrijf is spannend en intensief. Als er veel tijd in is gestoken en er veel kosten zijn gemaakt, is de druk groot om een overnametraject tegen beter weten toch voort te zetten. Doelen worden dan onderweg bijgesteld om de oorspronkelijke plannen te rechtvaardigen. Ook emoties kunnen daarbij een rol spelen: angst voor gezichtsverlies en het niet kunnen omgaan met inschattingsfouten vormen soms een sta-in-de-weg om het proces te stoppen.

Zelfkennis
Doel en droom komen samen in een persoonlijke confrontatie met de aspirant koper. Het maakt nogal wat uit of de overnameplannen voortkomen uit het zien van (commerciële) kansen en deze willen ontwikkelen of dat er sprake is van onvrede met de bestaande (loondienst)situatie die het gevoel eigen baas en onafhankelijk te willen zijn alleen maar versterkt.

De eerste, doorslaggevende vraag die u moet beantwoorden, is: ‘Ben ik een ondernemer?’. In het verlengde daarvan ligt de vraag: ‘Welke factoren zijn kenmerkend voor een succesvol ondernemerschap?’. Via www.afslagondernemer.nl kunt u de Ondernemerstest doen. Het verschaft inzicht in uw ondernemerskwaliteiten, de sterke kanten en verbeterpunten.

Wat wil ik?
Wie het bedrijf in de familie overneemt of het bedrijf waarin hij al werkzaam is, heeft één zorg minder: hij weet welk bedrijf hij gaat kopen. Kopers van buiten weten dat nog niet en moeten ernaar op zoek. En dan kom je er niet met uitspraken als ‘Iets in de handel, geeft niet wat’. Het kan zijn dat verkopers en aspirant kopers elkaar (blijken te) kennen.

Zeker bij strategische partijen komt dat voor, maar ook bij individuele kopers en verkopers komen wel transacties voort uit contacten binnen hetzelfde netwerk. Het grootste deel heeft echter instrumenten nodig om de zoektocht naar een bedrijf in goede banen te leiden: een zoekprofiel en goede adviseurs.

Een zoekprofiel brengt in kaart waar een koper naar op zoek is. Het trekt grenzen tussen wat hij niet en wel wil. Door criteria aan te leggen waaraan een bedrijf moet voldoen, ontstaat een redelijk compleet beeld van wat de koper voor ogen heeft. Die criteria zijn:

  • De branche of sector;
  • De vestigingsplaats/regio;
  • Het type bedrijf;
  • De bedrijfscultuur;
  • De levensfase van het bedrijf;
  • De omvang van het bedrijf;
  • De financiële speelruimte (intern voor de koper zelf).

De aangewezen partij als u externe ondersteuning zoekt bij uw zoektocht naar een passend bedrijf zijn gespecialiseerde overnameadviseurs. Meestal treden zij op namens verkopers van bedrijven en zoeken zij een geschikte koper. Zij beschikken vaak over een eigen database met bedrijven en hebben contact met collega-intermediairs om bestandsgegevens te kunnen uitwisselen. Bij sommige intermediairs is het mogelijk een zoekopdracht te plaatsen. Overnameadviseurs zijn niet goedkoop en alleen geïnteresseerd in serieuze partijen die beschikken over uitgewerkte plannen en zoekprofielen. Ze zijn allergisch voor gelukszoekers met onrealistische verwachtingen. Een goed verhaal en substantieel eigen inbreng is een absolute voorwaarde.